Koperta jest już zaadresowana, ale znaczek wciąż leży obok? Przyklej go w prawym górnym rogu strony adresowej, choć sposób mocowania zależy od tego, czy wysyłasz list, czy zachowujesz znaczek do kolekcji. W tym drugim przypadku jeden nieostrożny ruch może uszkodzić gumę i obniżyć wartość waloru.

Znaczek do wysyłki przyklej, a kolekcjonerski chroń przed klejem
- Do wysyłki: umieść znaczek w prawym górnym rogu strony adresowej.
- Znaczek z gumą: zwilżaj tylko warstwę klejącą, oszczędnie i bez zanurzania.
- Znaczek samoprzylepny: odklej podkład i dociśnij go do czystego, suchego papieru.
- Do kolekcji: nie przyklejaj znaczka do albumu; użyj ochronnej kieszonce filatelistycznej.
- Nie używaj taśmy ani kleju biurowego do mocowania znaczka na przesyłce.
Prawy górny róg zostaw na znak opłaty
Znaczek nakleja się na stronie adresowej koperty lub pocztówki, w jej prawym górnym rogu. Dane adresata wpisz niżej, tak by znaczek nie nachodził na adres ani inne oznaczenia. Taki układ ułatwia obsługę przesyłki.
Na kartce pocztowej dobrze zostawić wolne dolne pasmo: przepisy rezerwują 15 mm przy dolnej krawędzi na oznaczenia kodowe operatora. Zasady rozmieszczenia znaków opłaty opisuje rozporządzenie w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego.
Jeśli wysyłasz list z kilkoma znaczkami, ułóż je obok siebie w wolnym miejscu przeznaczonym na opłatę. Nie zakrywaj nimi adresu, kodu kreskowego ani nadruków pocztowych. Przy nietypowym formacie kartki lub koperty zostaw czytelną przestrzeń w prawym górnym obszarze strony adresowej.
Rodzaj kleju podpowiada, jak przykleić znaczek
Najpierw obejrzyj spód znaczka. Egzemplarz z gumą aktywowaną wodą wymaga delikatnego zwilżenia, a znaczek samoprzylepny ma podkład, który odchodzi bez użycia wody.
Znaczek z gumą aktywowaną wodą
Połóż znaczek obrazkiem do dołu na czystej powierzchni. Zwilż równomiernie gumę minimalną ilością wody, odczekaj chwilę, aż klej zacznie wiązać, i umieść znaczek na kopercie. Dociśnij go przez czysty papier, nie pocierając po nadruku.
Nie mocz całego znaczka i nie oblizuj go, jeśli ma trafić do zbioru albo ma niepewny stan. Nadmiar wilgoci może rozmiękczyć papier, a przy cennym egzemplarzu uszkodzenie gumy jest trudne do odwrócenia.
Przeczytaj również: Ile mierzy znaczek pocztowy? Typowe wymiary i wyjątki
Znaczek samoprzylepny
Oddziel znaczek od podkładu, chwytając za krawędź, nie za pole z nadrukiem. Przyłóż go do suchej, gładkiej koperty i dociśnij całą powierzchnię, zwłaszcza rogi. Gdy klej zetknie się z papierem, nie odrywaj znaczka, by poprawić jego położenie, bo może się zagiąć lub stracić przyczepność.
Znaczka przeznaczonego do zbioru nie przyklejaj do albumu
Znaczek na kopercie służy do opłacenia przesyłki, a egzemplarz w kolekcji powinien pozostać możliwie niezmieniony. Uważam, że początkującym kolekcjonerom najbezpieczniej od razu rozdzielić te dwa zastosowania: jeden egzemplarz można wysłać, drugi przechowywać bez ingerencji w gumę.
Do mocowania w albumie używano dawniej podlepki, czyli wąskiego, zaginanego paska papieru. Nawet jeśli da się ją później usunąć, może pozostawić ślad na gumie. Kieszonka filatelistyczna pozwala umieścić znaczek na stronie albumu bez przyklejania go do podłoża.
Rozróżnij też znaczek czysty od kasowanego. Czysty zachował niewykorzystany stan, a na kasowanym znajduje się stempel potwierdzający użycie pocztowe. Przy tym drugim celem nie jest zachowanie oryginalnej gumy, lecz ochrona papieru, ząbków i czytelności kasownika.
Woda, taśma i klej biurowy nie są zamiennikami
Popularna rada, by w razie kłopotu podkleić znaczek taśmą, brzmi szybko i wygodnie, ale może zaszkodzić przesyłce i walorowi. Taśma zakrywa powierzchnię znaczka, zostawia lepki osad i może utrudniać jego prawidłowe skasowanie. Do przytwierdzenia znaczka pocztowego nie używaj taśmy ani kleju biurowego.
Najprostsza decyzja zależy od rodzaju znaczka i celu:
| Sytuacja | Prawdopodobna przyczyna lub skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Guma nie łapie koperty | Powierzchnia jest wilgotna, zakurzona albo klej jest zużyty | Użyj suchej, czystej koperty; nie wzmacniaj mocowania taśmą |
| Znaczek samoprzylepny odkleja się od podkładu | Można przypadkiem zagiąć lub zabrudzić jego klejącą stronę | Chwyć za narożnik i od razu przyłóż do papieru |
| Znaczek ma trafić do kolekcji | Woda lub dodatkowy klej mogą uszkodzić gumę | Nie naklejaj go na kopertę ani kartę albumową; użyj kieszonki |
| Znaczek przesunięto lub zagięto | Odrywanie może rozerwać papier albo uszkodzić ząbkowanie | Nie poprawiaj go przez wielokrotne odklejanie; w razie wątpliwości wymień znaczek |
Jedna koperta, dwa różne cele
Jeśli znaczek ma po prostu opłacić wysyłkę, wybierz egzemplarz w dobrym stanie użytkowym i przyklej go w przeznaczonym miejscu. Jeśli jego stan kolekcjonerski jest ważniejszy niż wysłanie listu, zostaw gumę nietkniętą i umieść znaczek w ochronnej kieszonce.
W przypadku pocztówki z nadrukowanym znakiem opłaty sprawdź, czy opłata odpowiada przesyłce, zanim dokleisz kolejny znaczek. Takie kartki są w filatelistyce znane jako całostki; dodatkowy znaczek nie zawsze jest potrzebny, a nieprzemyślany może zasłonić nadruk lub miejsce na stempel.